سيد علي اكبر قرشي
86
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ ) * صافات : 45 . در مجمع ذيل آيه از اخفش نقل شده : مراد از كأس در تمام قرآن خمر است . مراد از كأس در تمام قرآن خمر است . ديگران آن را كاسه مع الخمر گفتهاند بهر حال از « معين » هم روشن مىشود كه شراب بهشتى به سهولت در روى زمين جارى مىشود يعنى : شرابى سهل الجرى يا شرابى كه از جارى شوندهء بخصوصى است بر آنها بگردانند آيهء * ( إِنَّ الأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً . ) * * ( عَيْناً يَشْرَبُ بِها عِبادُ الله يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً ) * انسان : 5 و 6 . مشروح آيهء ما نحن فيه است و از آن بدست ميايد كه مراد از « معين » سهولت جريان است كه فرموده * ( يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً ) * . عىّ : عجز . راغب گويد : اعياء عجزى است كه از راه رفتن به بدن عارض مىشود و عىّ عجز از مباشرت كار و كلام است * ( أَ فَعَيِينا بِالْخَلْقِ الأَوَّلِ بَلْ هُمْ فِي لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ ) * ق : 15 . آيا بخلقت اولى عاجز بودهايم ( تا بخلقت ثانوى عاجز باشيم ؟ ) نه بلكه آنها از خلقت جديد در شكاند . * ( أَ وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ الله الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَلَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتى . . . ) * احقاف : 33 . بقرينهء * ( بِقادِرٍ ) * روشن مىشود كه مراد از * ( يَعْيَ ) * عجز و ناتوانى است و الحمد للَّه ربّ العالمين 19 رجب 1393 هجرى قمرى مطابق 27 مرداد 1352 هجرى شمسى .